Barok kelimesi Portekizce’den gelir. Portekizce’de ‘Barroco’ olan kelimenin anlamı; tam yuvarlak olmayan düzensiz incidir. Barok mimarisi İtalya’dan çıkmış ve oradan da İspanya, Belçika, Avusturya, Güney Almanya, Polonya gibi Katolik ülkelere geçerek kullanılmaya başlamıştır.
Barok mimarisi 16. ve 18. Yy.’ da gelişmiştir. Kiliselerde ve saraylarda kullanılan barok mimarisi, abartılı hacim ve dekorlar kullanılarak gücü temsil etmiştir. Tanrılar için kiliselerde, krallar için ise saraylarda barok mimarisi kullanılmıştır.
Barok Mimarisinin Karakteristik Özellikleri Nelerdir?
Barok Mimarisi’nin önemli özellikleri bulunmaktaydı.Bunların tamamını yazmak olanaksız ama karakteristik özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkün;
- Henüz tamamlanmamış veya bilerek eksik bırakılmış mimari unsurlar
- Özellikle oval – yarım madalyon formlu geniş sahınlar
- Işığın mükemmel yorumuyla gölge oyunlarına rastlamak mümkündür
- Mitolojik Figürlerin başrolde olduğu resimler ve görseller
- Tavan freskleri de çok önemli bir unsurudur
- Yanıltıcı ve şaşırtıcı görsel ilüzyonlar
- Veba salgınına atıfta bulunan ”veba sütunları”
Barok yapının iç mekan özellikleri genellikle aşağıdaki unsurlardan oluşmaktadır:
- Merkezileştirilmiş uzunlamasına plan ya da elipse dönüştürülmüş bir merkezi plan
- İç mekanı çevresinde devamlılığı sağlanmış, dalgalı yüzeylere sahip duvarlar
- Tonoz, kubbe ve kemer strüktür elemanlarını taşıyan kolonların iç mekandaki ritmik dağılımı
- Mimari öğelerle ovalleştirilip, pahlanarak yok edilen iç mekan köşeleri
- Pencereler etrafında farklı dalgalı bulut etkileri ve melek figürlerinin fresklerle resmedilmesi
- Bulut görüntülerinin çoğunlukla rölyef biçiminde yüzeye oyulması
- Duvar ve tonoz yüzeylerinin birlikte kavislendirilip biçimlendirilmesi
- Ağır süsleme donatısıyla iç mekanın fiziksel sınırlarının bulanıklaştırılması
- İç mekanı tanımlayan mermer kaplı yan duvarlarda oluşturula localar
- Localar içine yerleştirilen kutsal figür (aziz, azize, ve melekler) tasvirleri
- Antropometrik figürlerin arkasından aşağı doğru akan ışık selinin yıldızlı ışınlarla simgeleştirilip, loca alınlığının arkasındaki bir pencereyle aydınlatılması
Barok Mimarı Tarzında Yapılmış Önemli Yapılar
| Yapı | Yer | Tarih | Mimar(lar) |
| Aziz Petrus Bazilikası | Vatikan | 1506-1615 | Michelangelo, Giacomo della Porta, Carlo Maderno |
| San Carlo alle Quattro Fontane | Roma, İtalya | 1665-1676 | Francesco Borromini |
| San Lorenzo | Turin, İtalya | 1666-1679 | Guarino Guarini |
| Versay Şatosu | Versailles, Fransa | 1661-1774 | Jules Hardouin Mansart, Louis Le Vau, André Le Nôtre |
| St Paul Katedrali | Londra, İngiltere | 1675-1710 | Christopher Wren |
| Les Invalides | Paris, Fransa | 1679-1708 | Jules Hardouin Mansart |
| Stift Melk | Melk, Avusturya | 1702-1736 | Jakob Prandtauer |
| Blenheim Sarayı | Woodstock, İngiltere | 1705-1722 | Sir John Vanbrugh |
| Zwinger sarayı | Dresden, Almanya | 1709-yak. 1732 | Matthäus Daniel Pöppelmann |
| Karl Kilisesi | Viyana, Avusturya | 1715-1737 | Johann Fischer von Erlach |
| Pommersfelden şatosu | Pommersfelden, Almanya | 1711-1719 | Johann Dientzenhofer ve Johann Lucas von Hildebrandt |
| Kutsal Birlik Sütunu | Olomouc, Çekoslavakya | 1716-1754 | Wenzel Render |
| La Granja sarayı | Segovia, İspanya | 1720-1740 | Teodoro Ardemans ve Filippo Juvarra |
| Peterhof | St Petersburg, Rusya | 1721-1755 | Bartolomeo Rastrelli |
| Frauenkirche | Dresden, Almanya | 1726-1738 | George Bähr |
| Rezidans Würzburg | Würzburg, Almanya | 1720-1740 | Balthasar Neumann |
| Trevi Çeşmesi | Roma, İtalya | 1732-1762 | Nicola Salvi |
| The High Street screen of Kraliçe Koleji | Oxford, İngiltere | 1733-1736 | Nicholas Hawksmoor |
| Madrid Kraliyet Sarayı | Madrid, İspanya | 1738-1755 | Filippo Juvarra, Juan Bautista Sacchetti ve Ventura Rodriguez. |
Türkiye’de bulunan barok mimarinin uygulandığı yapılar hangileridir?
1. Nuruosmaniye Cami
2. Ayazma Cami
3. Laleli Cami
4. Beylerbeyi Cami
Barok mimari uygulayan mimarlar kimlerdir?
1. Francesco Borromini
2. Gianlorenza Bernini
3. Pietro da Cartona
4. Carlo Maderno
5. Baldessare Longhena
6. Louis Le Vau
7. Charles Lebrun
8. Jules Hardouin-Mansart
9. Elias Holl
10. Johann Lucas von Hildebrandt
